Jedna powtarzalna jednostka poliestru stosowanego w tekstyliach zawiera dziesięć atomów węgla, osiem atomów wodoru i cztery atomy tlenu: C10H8O4, około 192 g/mol. Prawie 46 procent tej masy znajduje się w dwóch grupach estrowych, ogniwach -COO- utrzymujących łańcuch razem. Ten pojedynczy fakt wyjaśnia, dlaczego PET topi się w pobliżu 255°C, dlaczego wchłania tylko około 0,4% wilgoci, dlaczego należy go barwić w temperaturze 130°C pod ciśnieniem i dlaczego rozpuści go gorąca soda kaustyczna.
Ten sam szkielet przebiega przez przędzę 75D/72F DTY na okrągłej maszynie dziewiarskiej, chip butelkowy o lepkości granicznej 0,80 dl/g oraz włókno pochodzące z recyklingu odbudowane z glikolizy. Czytaj od powtarzającej się jednostki w górę, chemia pozostaje prosta. Konsekwencje handlowe nie.
Poliester to dowolny polimer, którego powtarzające się jednostki są połączone wiązaniami estrowymi, a poliester znajdujący się za prawie każdą etykietą tekstylną to poli(tereftalan etylenu), w skrócie PET.
Dwa monomery budują PET. Kwas tereftalowy dostarcza dwie grupy -COOH na para-podstawionym pierścieniu benzenowym, a glikol etylenowy dostarcza dwie grupy -OH. Kwas spotyka alkohol, jedna cząsteczka wody opuszcza, tworzy się jedno wiązanie estrowe i sekwencja powtarza się w obu kierunkach.
Powtarzająca się jednostka -[O-CH2-CH2-O-CO-C6H4-CO]- jest kanapką złożoną z dwóch segmentów etylenowych, jednego pierścienia aromatycznego i dwóch węgli karbonylowych z ich estrowymi tlenami. Umiejscowienie pierścienia ma większe znaczenie niż jego rozmiar: utrzymuje łańcuch prosto, więc PET pakuje się w krystality i topi się w pobliżu 255 C. Zamień go na elastyczny łańcuch alifatyczny, jak w przypadku poli(adypinianu etylenu), a temperatura topnienia spada do około 50-60 C.
PET wytwarzany jest w procesie polimeryzacji kondensacyjnej, a każde wiązanie estrowe utworzone po drodze uwalnia jedną małą cząsteczkę, zwykle wodę lub metanol.
Producenci włókien wybierają następnie normalne wióry w klasach SD, FD, CD i TBR, ponieważ jasność i zachowanie barwienia są już ustalone na etapie chipa.
Producenci normalnych chipów (SD/FD/CD/TBR). Normalne wióry poliestrowe o wysokiej stabilności SD/FD/CD/TBR do produkcji włókien tekstylnych Normalne wióry (SD/FD/CD/TBR) Zobacz produkt → Dwie liczby pozwalają przewidzieć większość właściwości przędzy poliestrowej: lepkość graniczna, która mierzy długość łańcucha i krystaliczność, która mierzy, jak ciasno upakowane są te łańcuchy.
Lepkość istotna jest praktycznym przybliżeniem masy cząsteczkowej. Odstęp 0,02 dl/g między dwoma chipami wynosi w przybliżeniu 8 do 10 procent wagowo średniej masy cząsteczkowej i ujawnia się jako wytrzymałość na rozciąganie, wydłużenie, wchłanianie barwnika i pękanie włókien podczas teksturowania.
| Polimer | Składnik diolowy | Temperatura topnienia | Krystalizacja | Typowe zastosowanie tekstylne |
| PET | Glikol etylenowy | 255 C | Powolny, wymaga zarodkowania | FDY, DTY, włókno odcinkowe |
| PTT | 1,3-propanodiol | 228 C | Umiarkowane | Dywan, elastyczna odzież |
| PBT | 1,4-butanodiol | 225 C | Szybko | Przędza wysokoelastyczna, tkanina rozciągliwa |
| CD-PET | Glikol etylenowy plus SIP | 245-250 C | Zredukowany | Kationowa przędza nadająca się do barwienia, z efektem cross-dye |
Standardowy PET nie zawiera jonowych grup bocznych, więc nie można go farbować tak jak bawełnę. Barwniki dyspersyjne muszą rozpuścić się w amorficznych obszarach włókna, a dzieje się to tylko w temperaturze około 130°C i pod ciśnieniem od 2 do 3 barów.
Karbonylki estrowe są słabo polarne, ale nie są miejscami barwnika. Poniżej temperatury zeszklenia bliskiej 70-80°C łańcuchy amorficzne zamarzają i cząsteczki barwnika nie mogą się między nimi przecisnąć. Powyżej 130°C struktura otwiera się, barwnik wnika do wnętrza i pozostaje uwięziony podczas ochładzania się włókna.
Kationowa przędza poliestrowa SD CD DTY do głębokiego farbowania Kationowy poliester DTY łączący zalety SD i CD, zapewniający jasne, jednolite, głębokie barwienie, mniejsze zanieczyszczenie i opłacalną produkcję przędzy tekstylnej. Zobacz produkt → Wiązanie estrowe jest słabym punktem poliestru i każda komercyjna metoda recyklingu celowo je atakuje.
Recykling mechaniczny utrzymuje szkielet, ale go skraca. Ciepło, wilgoć i ścinanie podczas ponownego topienia ciętych łańcuchów, dzięki czemu włókno w 100% pochodzące z recyklingu może osiągnąć lepkość o 0,05–0,10 dl/g mniejszą od pierwotnej. Bez przedłużaczy łańcucha lub dziewiczej mieszanki, zarówno wytrzymałość, jak i jednorodność barwnika ulegają zmianie.
SD DTY Wytrzymała przędza poliestrowa z recyklingu Półmatowa, teksturowana przędza poliestrowa z recyklingu o wysokiej wytrzymałości na rozciąganie, posiadająca certyfikaty Oeko-Tex i GRS, do odzieży sportowej, outdoorowej, tekstyliów domowych i tkanin przemysłowych. Zobacz produkt → Arkusz danych poliestru to ukryty raport strukturalny, a cztery wartości zawierają większość informacji potrzebnych kupującemu.
Kupujący, którzy potrzebują standardowych, kationowych, wysokoelastycznych i pochodzących z recyklingu wersji tej samej przędzy w jednym programie, zwykle skracają etap prób i błędów, współpracując z dostawca przędzy różnicowej który obsługuje wszystkie cztery linie.
W przypadku tekstylnego PET powtarzalną jednostką jest C10H8O4, a polimer zapisano (C10H8O4)n. Żywica dostępna w handlu nie ma jednego wzoru cząsteczkowego, ponieważ każda partia to rozkład długości łańcuchów, a nie jedna cząsteczka. Sama notacja jest rozpakowana w tym wyjaśnieniu poliester PET formuła C10H8O4 .
Tak, oba są PET. Różnica polega na długości łańcucha i dodatkach: gatunki włókien mają lepkość graniczną 0,62–0,68 dl/g, gatunki butelkowe 0,75–0,85 dl/g, a gatunki włókien często zawierają dwutlenek tytanu do matowienia lub komonomery do barwienia.
Szkielet jest identyczny, ale rozkład długości łańcucha jest szerszy. PET poddany recyklingowi mechanicznemu zwykle wykazuje wyższą zawartość oligomerów i niższą lepkość graniczną o 0,05-0,10 dl/g, dlatego wiele hut miesza go z żywicą pierwotną lub dodaje przedłużacze łańcucha.
Ponieważ włókno nie zawiera miejsc barwnika jonowego, a jego amorficzne obszary są zamrożone poniżej temperatury zeszklenia bliskiej 70-80°C. Barwnik dyspersyjny potrzebuje około 130°C i 2-3 barów, aby się w nim dyfundował. Odmiany nadające się do barwienia kationowego dodają grupy sulfonianowe do łańcucha, więc ten sam odcień można uzyskać w temperaturze około 100°C.